6 สัญญาณเตือนปัญหาข้อต่อขากรรไกร (TMD) ที่ไม่ควรมองข้าม

คลิกเพื่ออ่าน

ตื่นเช้ามาแล้วรู้สึกปวดหรือตึงกราม เคี้ยวอาหารแล้วเมื่อยง่าย หรือสังเกตว่ามี เสียงคลิกที่ข้อต่อขากรรไกร ทุกครั้งที่อ้าปากหรือเคี้ยวอาหาร

หลายคนอาจคิดว่าเป็นเรื่องเล็กน้อย หรือเป็นแค่ “อาการชั่วคราว” แต่ความจริงแล้ว อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณของ ปัญหาข้อต่อขากรรไกร (Temporomandibular Disorders: TMD) ซึ่งหากปล่อยไว้นาน อาจส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวัน และทำให้การรักษาซับซ้อนขึ้นได้

บทความนี้จะพาคุณทำความเข้าใจ 6 สัญญาณเตือนของ TMD ที่ควรสังเกต และคำแนะนำว่า เมื่อใดควรพบทันตแพทย์เฉพาะทาง

6 สัญญาณเตือนปัญหาข้อต่อขากรรไกร (TMD)

1. ปวดหรือตึงกรามตอนตื่นนอน
อาการปวดหรือตึงบริเวณกรามหลังตื่นนอน อาจสัมพันธ์กับการนอนกัดฟันหรือการเกร็งกล้ามเนื้อขากรรไกรขณะหลับ ซึ่งเป็นปัจจัยเสี่ยงของ TMD

2. เคี้ยวอาหารแล้วเมื่อยกรามง่าย
หากเคี้ยวอาหารไม่นานก็รู้สึกล้าหรือเมื่อยบริเวณกราม อาจบ่งบอกถึงการทำงานที่ผิดปกติของกล้ามเนื้อและข้อต่อขากรรไกร

3. อ้าปากได้น้อยลง หรือรู้สึกขากรรไกรฝืด
อาการอ้าปากได้ไม่สุด หรือรู้สึกติดขัดขณะอ้าปาก อาจเกิดจากการอักเสบของข้อต่อ หรือการเคลื่อนผิดตำแหน่งของแผ่นดิสก์

4. ปวดศีรษะ ขมับ หรือบริเวณหน้าใบหู
ปัญหาข้อต่อขากรรไกรสามารถทำให้เกิดอาการปวดร้าวไปยัง

• ขมับ

• รอบหู

• ใบหน้า

• คอ

ซึ่งบางครั้งอาจสับสนกับไมเกรนหรืออาการปวดศีรษะทั่วไป

5. มีเสียงคลิกที่ข้อต่อขากรรไกรขณะอ้าปากหรือเคี้ยว
เสียงคลิกเป็นหนึ่งในอาการที่พบบ่อยของ TMD โดยเฉพาะในกรณีที่แผ่นดิสก์ในข้อต่อเคลื่อนผิดตำแหน่ง หากมีเสียงร่วมกับอาการปวดหรือขยับขากรรไกรลำบาก ควรได้รับการประเมินโดยทันตแพทย์

6. ฟันสึกแบน หรือเสียวฟันมากขึ้น
ฟันที่สึกผิดปกติหรือมีอาการเสียวฟัน อาจเป็นผลจากการนอนกัดฟัน ซึ่งสัมพันธ์โดยตรงกับปัญหาการบดเคี้ยวและข้อต่อขากรรไกร

สาเหตุที่พบบ่อยของปัญหาข้อต่อขากรรไกร

• การนอนกัดฟันหรือขบฟันแน่น

• ความเครียด ทำให้กล้ามเนื้อเกร็ง

• การสบฟันผิดปกติ

• อุบัติเหตุบริเวณใบหน้าและขากรรไกร

• การใช้งานข้อต่อขากรรไกรมากเกินไป เช่น เคี้ยวหมากฝรั่งบ่อย

เมื่อไหร่ควรพบทันตแพทย์

ควรรีบพบทันตแพทย์ หากมีอาการดังต่อไปนี้

• อ้าปากได้น้อยลงหรือขากรรไกรล็อก

• ปวดจนรบกวนการกินอาหารหรือการนอนหลับ

• อาการไม่ดีขึ้นหรือเป็นมากขึ้นเรื่อย ๆ

การได้รับการวินิจฉัยตั้งแต่ระยะแรก จะช่วยให้การรักษาง่ายและได้ผลดีกว่า

การดูแลและการรักษาปัญหาข้อต่อขากรรไกร

การรักษา TMD จะขึ้นอยู่กับสาเหตุและความรุนแรงของอาการ เช่น

• การใส่เครื่องมือสบฟัน (Occlusal splint)

• การปรับพฤติกรรมการใช้งานขากรรไกร

• กายภาพบำบัดกล้ามเนื้อขากรรไกร

• การรักษาโดยทันตแพทย์เฉพาะทางด้านการบดเคี้ยว

ที่ Bigmouthten Chiangmai มีทันตแพทย์เฉพาะทางด้าน ทันตกรรมบดเคี้ยวและความเจ็บปวดช่องปากใบหน้า (Occlusion and Orofacial Pain)
ทพญ.เพ็ญบุญญา ศิริปจะนะ พร้อมประเมินและวางแผนการรักษาที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคล